بیش از بیست سال است که روش شناسایی موجوداتی مانند شنگ معمولی از طریق مشاهده آثار و شواهد به جا مانده از آن ها می باشد و این روش به روش استاندارد معروف است. روش استاندارد یک نوع روش مطالعه سیستماتیک نمونه برداری است که 1 با استفاده از نقشه های 25000/ شواهد به جا مانده از موجودات مانند سرگین، ردپا و ... انجام می گیرد. در مطالعه حاضر طبق این روش، 4 ایستگاه در بخشی از رودخانه شنرود به عنوان بزرگ ترین رودخانه در منطقه شکار ممنوع دیلمان - درفک به فاصله 7 کیلومتر از یکدیگر و گستره جستجوی 600 متر (300 متر به طرف بالا دست رودخانه یعنی به طرف جنوب و 300 متر به طرف پایین دست رودخانه یعنی به طرف شمال) از نقطه شروع که معمولاً پل می باشد، انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته است. نقاط یافت آثار شنگ به عنوان نشانه حضور حیوان به صورت نقاط توپر برروی نقشه 25000/1 شبکه بندی شده با اندازه 4/1×4/1 سانتی متر مربع مشخص گردیده شده است. براین اساس بیشترین آثار و شواهد مشاهده شده در منطقه مورد مطالعه در ایستگاه شماره 2 بوده است و بر طبق نقشه انتشار به دست آمده از مطالعه شنگ با روش استاندارد کلیه ایستگاه های مورد مطالعه از نظر حضور شنگ مثبت بوده اند و در همه این ایستگاه ها آثار شنگ مشاهده گردید. بیشترین اثر دیده شده سرگین و کپه نشانه بوده است که جزو مطمئن ترین آثار به جای مانده از این حیوان به شمار می رود، چنین به نظر می رسد که گستره جستجوی 600 متری طبق روش استاندارد برای این منطقه مطلوب بوده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف: هدف نویسنده در این مقاله، دستیابی به خاستگاه توحیدی زبان رمزی الگوها و ساختارهای هندسی برخاسته از سنّتهای آسمانی و ملکوتی در خلاقیت حاصل از آفرینش کعبه و آثار هنر و معماری اسلامی بوده است. روش: راهبرد این پژوهش از نوع کیفی بوده و با رویکرد توصیفی تحلیلی و تفسیری به انجام رسیده است. یافته ها: تبیین شواهد قرآنی عالم مثال و ویژگی های شکلی نقشمایه ها و نظام ترکیب بندی حاکم بر آرایه ها و احجام آثار هنر و معماری اسلامی با ابتنا بر وجاهت رمزی شکل خانه ی کعبه و مرکزیت آن در عالم. نتیجه گیری: شکل کعبه از دلالتهای رمزی کعبه و برخاسته از الگوی بیت المعمور در عالم مثال و الگوی عرش در عالم ملکوت است. از دلالتهای توحیدی هندسه ی کعبه، ابتنای آن بر ارکان چهارگانه ی توحید، تنزیه، تحمید، تهلیل و تکبیر است. از دلایل وجاهت رمزی آثار هنر و معماری اسلامی، کم رنگ بودن انگیزه های فردی، تجلی حقایق باطنی جهان محسوس در صور شهودیافته ی عالم مثال و وجود سبکی منسجم و قدرتمند طی قرون متمادی جهان اسلام است. از دلالتهای توحیدی هندسه ی حاکم بر آرایه ها و نظام ترکیب بندی آثار هنر و معماری اسلامی، تجلی صور تنزیهی آرایه های هندسی و نقشمایه های اسلیمی و ختایی و ایجاد وحدت از طریق حضور هندسه ای کیفی با ابتنا بر اصل مرکزیت در ساختار کلی اثر با رعایت تناسبات لازم در همنشینی عناصر سازگار و مکمل و سازمان بندی مرکزگرایانه ی فضا و پیوند میان فرم و فضا از طرق مختلف محوربندی فضایی، رعایت اصل تقارن و سیّال گردانیدن فضا با حفظ استقلال بخشهای مختلف بناست.

هدف از این پژوهش، شناسایی شواهد یخچال های کواترنر پایانی در ارتفاعات شمالی بینالود است. نقشه های توپوگرافی، تصاویر ماهواره ای و داده های اقلیمی، ابزار و داده های به کار رفته  در این پژوهش هستند. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از نرم افزار Arc gis 10/4 ستفاده شد. شناسایی شواهد یخچال های کواترنر بر اساس چهار دسته از شواهد، شامل شاخص های مورفیک، شواهد اقلیمی، شواهدژئومورفولوژیکی و شاخص های آزمایشگاهی انجام گرفت. با استفاده از شاخص های مورفیک فرم خطوط منحنی میزان روی نقشه های  توپوگرافیو تصاویر ماهواره ای، نواحی تحت سلطه پهنه های یخی و آثار 28 سیرک یخچالی شناسایی شد. شواهد اقلیمی نشان می دهد  که در ارتفاعات بینالود، نه تنها در کواترنر حدود 7 درجه نسبت به زمان فعلی دمای سردتری داشته، بلکه مقدار بارش آن نیز در مقایسه با زمان حال، کمابیش دو برابر بیشتر بوده است. از سویی، سیرک های یخچالی، مورن، تیل و تورهای یخچالی مشخص ترین شواهد ژئومورفولوژیکی یخچال ها در ارتفاعات بینالود معرفی شدند. درنهایت شاخص های آزمایشگاهی گرانولومتری به منزله تکمیل کننده شواهد یخچال ها، وجود رسوبات یخچالی را در ارتفاعات بینالود به اثبات رساندند. همچنین با استفاده از روش رایت، خط مرز برف دائمی در دوران حاکمیت یخچال های ارتفاعات بینالود، در ارتفاع 2600 متری برآورد شد.

شنگ (Lutra lutra) پستانداری نیمه آبزی از خانواده Mustelidae است که در راس هرم غذایی قرار دارد. رودخانه جاجرود در شرق تهران یکی از زیستگاه های این جانور است که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. این رودخانه به طول تقریبی 140 کیلومتر از دامنه جنوبی البرز مرکزی سرچشمه گرفته و در نهایت از مسیل شریف آباد پس از مصارف آبیاری وارد دشت ورامین می شود. برای بررسی وضعیت پراکنش شنگ در منطقه مورد مطالعه از روش استاندارد استفاده شد. اساس این روش بر مبنای بررسی نمایه های گونه است. به این ترتیب 16 ایستگاه مطالعاتی در امتداد رودخانه و در فواصل حداقل حدود 5 کیلومتری انتخاب و در امتداد 600 متر نمایه های شنگ، برخی ویژگی های زیستگاه مانند پوشش گیاهی و عرض رودخانه مورد بررسی قرار گرفت. مطابق نتایج به دست آمده 599 نمایه مختلف شنگ (سرگین، ردپا، لانه، مکان غلتیدن و محل گذر) شناسایی شد که سرگین بیشترین فراوانی نمایه را به خود اختصاص داد (n=316). تنها در 6 ایستگاه نمایه های شنگ مشاهده و سه هسته مرکزی برای این جانور در رودخانه جاجرود شناسایی شد.

مقدمه و هدف: عصاره های گیاهی که حاوی ترکیبات طبیعی می باشند به دلیل خواص دارویی، طعم و عطردهندگی و هم چنین به تاخیر انداختن فساد، در صنایع غذایی از اهمیت زیادی برخوردارند و به عنوان چاشنی، طعم دهنده، نگهدارنده و آنتی اکسیدان استفاده گسترده دارند.روش تحقیق: در تحقیق حاضر عصاره شنگ به شیر آماده شده جهت تهیه ماست در غلظت های مختلف 500، 1000 و 1500 قسمت در میلیون قبل از مرحله استارترزنی و بسته بندی اضافه شد و ماست تولید شده در مدت 21 روز و در فاصله های زمانی مشخص مورد ارزیابی فیزیکی، شیمیایی، حسی و رئولوژی قرارگرفت.نتایج و بحث: نتایج نشان داد که افزودن عصاره شنگ (Tragopogon graminifolius DC.) روی خواص شیمیایی ماست تاثیرگذار بوده و باعث کنترل افزایش اسیدیته و کنترل کاهش pH ماست می شود و سبب افزایش ماندگاری ماست گردیده و ظرفیت نگهداری آب (WHC) را افزایش و میزان آب اندازی ماست را کاهش می دهد. هم چنین تیمارهای مورد بررسی تاثیر منفی و نامطلوبی بر خصوصیات رئولوژیکی ماست های تولیدی از جمله ویسکوزیته نداشتند.توصیه کاربردی/ صنعتی: با توجه به نتایج به دست آمده افزودن غلظت 1500 قسمت در میلیون عصاره گیاه شنگ مطلوب ترین بازده را از نظر روند تغییرات pH، اسیدیته،WHC ، میزان آب اندازی و ویسکوزیته داشت هم چنین افزودن غلظت 1000 قسمت در میلیون عصاره گیاه شنگ مطلوب ترین بازده را از نظر ارزیابی حسی دارا بود.

توصیف درخت صنوبری که در متون مکتوب فارسی از گذشته تاکنون برجای مانده، با درختی که در سده اخیر، متخصصان حوزه علوم گیاهی و کشاورزی صنوبر می نامند، متفاوت است و این دو یکی نیستند. پژوهش حاضر به بازشناسی تصویر درخت صنوبر و نقش صنوبری در آثار هنری ایرانی پرداخته است و در راستای این هدف، ویژگی های درخت صنوبر را در متون مکتوب دوران اسلامی بررسی و سعی در بازشناسی این درخت از نشانه های ثبت شده در متون مذکور می نماید. از این رو، پرسش های این پژهش عبارت اند از: چه ویژگی هایی برای درخت صنوبر در لغت نامه ها، فرهنگ ها و متون کهن دوران اسلامی ذکرشده که به کمک آن ها بتوان این درخت را از سایر درخت ها باز شناخت؟ براساس ویژگی های موجود در متون کهن، کدام یک از نقوش موجود در آثار هنری دوران اسلامی را می توان بازنمایی درخت صنوبر و شکل صنوبری دانست؟ فرضیه این پژوهش، مبتنی بر آن است که نقش مایه موسوم به نقش صنوبری در آثار هنری ادوار تاریخی ایران موجود است، که برگرفته از درخت صنوبر است، و این درخت از خانواده درختان سوزنی برگ بوده و نمی تواند درختی از خانواده پوپولوس مانند تبریزی و سپیدار باشد. پژوهش حاضر به روش توصیفی تطبیقی و به شیوه گردآوری داده ها، مطالعه کتابخانه ای و جست وجوی میدانی و اینترنتی انجام گرفته است. برآیند پژوهش حاضر نشان داد که درخت صنوبر از خانواده درختان کاج و از دیرباز یکی از نقوش پرتکرار در آثار هنری ایرانی اسلامی بوده است.

بی تردید بافت قدیم شهرها را می توان حافظه تاریخی آن ها به حساب آورد. این مجموعه ها، گنجینه های گران بهایی از تاریخ تمدن ملت ها را در خود جای داده و سخاوتمندانه، فرهنگ، اعتقادات مذهبی، فنون و هنرهای سازندگان خود را در اختیار محققان قرار می دهند. بدین سبب است که هرگونه اقدامی در جهت خدشه وارد کردن به این آثار را می توان به مثابه تخریب حافظه شهر محسوب داشت. در این میان، ساوه از نادر شهرهایی است که بافت تاریخی ارزش مند آن، آثار و بناهای مربوط به قرون اولیه اسلامی تا روزگار پهلوی را در خود حفظ نموده است. به رغم اهمیت شهر ساوه در شکل گیری تحولات تاریخی ایران در دوران اسلامی، مطالعات باستان شناسی مستمر و هدفمندی در بافت تاریخی آن به ثبت نرسیده و پرسش های فراوانی در خصوص ویژگی های ساختار فضایی این شهر تاریخی بی پاسخ باقی مانده است. اگر چه بافت تاریخی این شهر به دلایلی نظیر جنس نامناسب و دوام کم خاک، سیل و زلزله های متعدد و بیش تر از همه ساخت و  سازهای بی ضابطه، آسیب فراوان دیده است، لیکن تعدادی از بناهای تاریخی ارزش مند آن به اندازه ای سالم مانده اند که با گاه نگاری و مطالعه چیدمان فضایی آن ها می توان سازمان فضایی شهر را بازیابی نمود. در نیل به این هدف، تلاش گردید تا ضمن بهره برداری از کلیه منابع مکتوب مرتبط با شهر ساوه، تمام بناهای تاریخی آن مستندسازی و ویژگی های آن ثبت و ضبط گردد. هم چنین کلیه عوامل اثرگذار بر رشد و توسعه شهر (نظیر وضعیت توپوگرافی، شیب شهر، جهت وزش باد، شبکه های ارتباطی، سیستم های آب رسانی و...) مشخص شده اند. در نتیجه این پژوهش مشخص گردید که هسته اولیه شهر در محدوده جنوبی آن شکل پذیرفته و در قرون میانی اسلامی (5 تا 9 ﻫ.ق) بر پیرامون مسجد جامع سلجوقی توسعه یافته است. هم چنین مشخص گردید که به روزگار صفوی شهر ساوه به جانب شمال و در دوران قاجار نیز شهر به جهت شمال غرب، گسترش داشته است.